tro de dicho tronco, que está hueco, pueden caber 5 o 6 personas.7 jul 2009
VALVERDI. ¿Pur qué a chamamus Valverdi du Fresnu?
tro de dicho tronco, que está hueco, pueden caber 5 o 6 personas.5 mar 2009
AS PÉLUMIS.
Acompañaba as fotus cun un pequenu traballu, en dois folius, a unma sola cara; nu que describía a pedra, aportandu a sua hipótesis sobri a posibli utilidai que le deran us antiguos.
Moviu pur as suas pesquisas y en razón a que él ya nun se acordaba ondi había feitu as fotus, me pusi a caminhar pur a zona ondi pensaba que pudía estal ubicá; tomandu únicamenti comu referencia un pequenu trozu da serra que aparecía nu fondu de unma das fotus.
Estuvi varias minhás merodeandu sin chegal a dal cun u que buscaba, pero ca pasu que daba me acercaba mais a ela, moviu pur unma forza extranha, que me levaba hasta a sua posición.
Finalmenti pa minha sorpresa, guiau pur unma certa intuición, me subí encima de uns barrocus, y a vista se foi, comu si supera de sempris que alí se encontraba; a fijarsi sin duda ninhuma sobre aquela enigmática pedra que estaba esperándomi na finca du arroyu Castañu, nu términu das Ellas, sabi Dios cuántus centus de anus.
Na mais toparmi cun ela, algu despertó nu mei interiol un afán desmesurau pur dal cun a utilidai pa que foi feita. Estuvi mutu tempu dandu voltas u tema; diva y volvía a dil u sitiu, pero sempris u regresal de alí me quedaba umna certa inquietud nas minhas entranhas.
Ficía fotografías das inmediacions. Estuvi cun us amus da finca, que me deran toas as facilidais pa entral y ficel de ela cuantas fotus quisera.
Mutas vecis estuvi tentau de falal da pedra tomandu comu própias as referencias de Enrique. Otras me frenaba sintindu un gran empuji que me levaba a leel y sabel sobri us primeirus pobladoris de estis lugaris y a suas costumbris. Esa misma forza me levaba unma y otra vez a visital y escudrinhal pur us alrededoris.
Encontrí tumbas antropomórfas que me falaban dus visigodos, tamén ví sobri u terrenu unma bandeja feita en granitu, a ras du solu, que pur aquí alguns me dicin que se chama "lagareta", otrus simplementi "pila".
Inda nun me daba pur contentu cuandu nas últimas vecis que andaba escudrinhandu, me dí conta que fora da finca y lindandu cun a pared Norti da misma, se encontraba un solu de granitu cun duas incisions perfectamenti feitas, y paralelas entre elas. Ambas tinhan a misma forma y tamanhu y me daban a sensación de que a sua utilidai podría habel siu pa introducil algún tipu de posti que se levantara verticalmenti sendu de cada umna de estas incisions.Na parti Sur du solu encontrí un canal. Cuandu estaba ensimismau dandu voltas a esti novu hallazgu, ví que na pared que lindaba cun u solu había umna pedra formandu parti da pared que estaba labrá y pur a forma pudría tratarsi de algún tipu de contrapesu.
Tos estis hallazgus me levaban hacía un mismu caminhu que me alejaba ca vez mais du que inicialmenti había moviu u mey interés. Pur istu me pusi en contactu cun Enrique y le mandí fotus dus meis hallazgus pur si él tinha a oportunidai de entrevistarsi cun persoas entendías en temas arqueológicus u etnográficus que mus alumbraran sobre to istu.Isabel falaba cun u sei companheru u Aparejadol; e intercambiaban as suas opinions técnicas de to u que diban vendu, mentras ficían as fotus pa insertal nu informi, que me dijeran que enviarían a Sección de Patrimonio da Junta de Extremadura.
Dentru da finca ondi mora a famosa pedra que me moveu a to istu, mentras ei falaba con Jesús u fillu du amu, que mus había abertu as portas y, depois de oivil alguns dus comentarius dus Técnicus, y uniu a toas as minhas anterioris pesquisas; as pezas du "rompecabezas" se foran juntandu de forma creu que certeira.A pedra, definitivamenti dejó de rondal na minha cabeza comu objetu mágicu, pur u que me decía Isabel y se foi transformandu en utensilu agrícola, de esta maneira:
Primeiru José, funcionariu du ayuntamentu das Ellas, cuandu le preguntí estis tempus atrás pur u nomi cun u que se cunhoci u terrenu ondi se encontran toas estas pezas das que venhu falandu; me diju que se cunhoci comu PÉLUMES o PELUMES. Y asina pudi efectivamenti comprobal que apareci nu catastru.
U sustantivu latinu pa denominal unma prensa de lagal, era PRAELUM PRAELUMI, tamén PRELUM PRELUMI, levandu a maior forza da pronunciación na primeira sílaba; e dicel PRElum PRElumi; pur u tantu u lugal ondi se encontraban as prensas suponho que se diría PRÉLUMI y partindu de istu a sua evolución etimológica pudo derival en PÉLUMIS - PÉLUMES.Segundu, a pila a ras du solu, que alguns me dijeran que se conhoci comu "lagareta" y otrus comu "pila", ben pudu tratarsi de unma prensa olearia rudeimentaria romana, que cun u tempu tamén pudu tel usu comu lagar pa pisal a uva.
Terceiru, u solu de granitu cun u canal, cun as duas incisions, y a pedra labrá a modu de contrapesu; mus leva tamén a otra forma mais traballá de prensa de aceituna de época tardorromana o visigoda; de maneira que us cortis paralelus, ben definius y profundus sobri u solu levantarían dois pedestais, de madeira, que sustentarían a palanca y está terminaría cun u contrapesu.
En a plataforma de arriba se prensaba a aceituna y u zumu descendía hasta a segunda plataforma, ondi irían quedandu us restus dus pipus y us posus; pasandu ya depurau a través du canal de esta segunda plataforma a us recipientis.
Na parti superior traseira de esta pila, se encontran us cortis sobri us que se montarían us ejis que accionarían a palanca pa prensal a aceituna.
Finalizandu us fundamentus das minhas opinions, digu que a producción de aceituna y aceiti en tos us nosus lugaris da Serra de Gata, ha siu y é abundanti y provén de us tempus mais remotus.U mei deseu primoridial que me moveu, desde que Enrique me envió as fotografías hasta finalizal esti traballu que agora estais leendu foi u de promovel u interés y a defensa de estas reliquias y que tos, tantu us vicinhus destis lugaris comu as nosas autoridais, sepamus valoral y conserval esti patrimonio y evital nu posibli que sea esquilmau pur desaprensivus y descastaus, sin escrúpulus.
23 ene 2009
Asesinatu du Cura Párrocu.
Se trataba de tiral umha pedra nu sitiu ondi us malloris dicían que umha partía de ladrons habían raptau o matau a un cura du lugal. Esti sitiu se encontraba nu caminhu de Valverdi a ermita du Espíritu Santu y, comu a costumbri era de gran arraigu populal, a pila de pedras amontoná era considerabli.
Agora, que nun existi ni a costumbri ni a pila de pedras nu caminhu; he tiu a boa sorti de encontral referencias de bo créditu sobri u asesinatu y a sorti que correran algúns dus asesinus, entri us que figuraban us tristementi cunhucius comu “los Montejo”; de us que supi gracias a D. Florentino Parra Iglesias, cronista da nosa villa, que mus fala de elis nu sei libru “EN EL CONFÍN DE LA SIERRA DE GATA”, impresu en Cáciris, nu anu 1993.
D. Florentino Parra, nu capítulu “EL TRÍSTEMENTE CELEBRE MONTEJO” de ditu libru, depois de transcribil un parti publicau nu boletín oficial da provincia de 5 de septiembri du 1839, relativu a morti de 16 membrus da gavilla du Monteju; escribi: “A raiz de esta última derrota, tanto el Montejo, como su sobrino Narciso Flores, se esfuman sin que se vuelva a saber de ellos”. Y sigui mais adientri: “Creemos que él nunca se rindió, a pesar de ser vencido, y que posiblemente se exilió en Francia en unión de otros leales de don Carlos”.
Us Montejus nun se exilaran a Francia, pur u menus u sobrinhu Narciso Flores, du que volvemus a sabel treci anus depois.
Pudía sel u 12 de Maio du anu 1852; D. Pedro Benito Picado cura párrocu de Valverdi du Fresnu se encontraba cazandu, probablementi na zona ondi a costumbri populal foi levantandu a pila de pedras a modu de tristi recordu du que en aquel fatídicu día y lugal aconteceu y tamén pur u mutu apreciu que us vicinhus de entoncis le profesaban.
D. Pedro foi sorprendiu y maniatau pur umha partía que capitaneaban us Monteju, us cuais tamén habían dau morti en otras ocasions a dois notablis hermanus de Valverdi, apellidaus Quiroga y a D. Pedro Mateos, entri otrus.
A partil de aquel momentu, cunhocendu us lugarenhus a maneira de obral de aquelis vándalus; comenzaran a temel pur a sorti du sei cura párrocu. U únicu que superan foi que a mesma tardi da sua desventura, escribiu umha carta a sua familia pidindu, de rescati pur a sua vida; doscentas onzas. Seti días depois, inda nun se sabía du sei paradeiru pur u que us mais cercanus au cura, a sua familia y amigus; se encontraban apesadumbraus pensandu que prontu podrían tel nuticias de un novu crimen y que esti podría vil de Portugal, ondi se sabía que us Monteju tinhan a sua residencia y protección.
Dois mesis depois, habendu recibiu us raptoris u importi exigiu, asesinan au cura sin piedai, nu reinu de Portugal, ondi u habían levau.
Tras arduas tareas de búsqueda tantu pur parti das autoridais nosas comu das portuguesas, son capturaus us criminais nu entoncis concellu de Moncorbo, da provincia de Tras-os-Montes. Us periódicus que informan da nuticia, non dudan de que as autoridais portuguesas pondrán a us asesinus muy prontu nas mans dus delegaus españois en razón de un conveniu internacional firmau nu 8 de marzu de 1823, que en aquelis anus siguía vigenti.
Umha vez entregaus us criminais, se forma juiciu sumariu milital contra elis y casi dois anus depois se pronuncia sentencia pur u tribunal milital contra Narciso Flores (a) Montejo y contra Santiago Ramiro (a) Cervato. Son declaraus culpablis de aprehension, roibu y asesinatu verificaus na pesoa du cura párrocu de Valverdi du Fresnu, D. Pedro Benito Picado nu anu de 1851. Según apareci nu periódicu de entoncis: “LA ESPERANZA. Periódico Monárquico. Número: 2828. Lunes 9 de Enero de 1854”.
A sentencia foi de pena de morti en garroti vil, sentencia que recibiran con resignación na capilla da Iglesia u día 27 de Diciembri de 1854, dois días antis da ejecución que se levó a cabu publicamenti nu lugal. Espectáculu que quedaría pa sempris grabau nas pesoas que u viran, pur a crudeza y posibli sufrimentu dus ejecutaus.
Foi tamén sorprendenti pa us que estuveran au lau dus reus en aquelis dois últimus días da sua vida, de qué maneira tan devota se prepararan, confesaran y asistiran a us actus religiosus previus a ejecución, aquelas duas pesoas tan apegás au crimen.
Us vicinhus presentis se digustaran bastanti mentras se ejecutaba a sentencia ya que u pau du garroti vil era demasiau gordu; istu fizu a ejecución mais larga y dolorosa tantu pa Narcisu comu pa Santiagu; tendu que dil us vicinhus du lugal a buscal umha azulea pa degastal u pau; situación que us dois reus superan sufril cun bo espíritu.
Pareci sel que esta ejecución sirviu pa acercal mais as poblacions rayanas baju u acordu recíprocu, - ya que a situación fronteriza daba lugal, cun frecuencia a albergal criminais de un lau y de otru; - de que ninhumha de elas consentiría nu sei términu ninhún tipu de criminais.
Esti relatu se basa nus feitus que aparecin reflejaus nus periódicus de aquelis anus, que citu a continuación:
“Edición de Madrid - EL CLAMOR – Diario de Administración, Comercio, Industria, Ciencias, Literatura, Artes, Noticias Oficiales y Anuncios”. Número: 2413. Miércoles 2 de Junio de 1852.
“Edición de Madrid – EL CLAMOR POPULAR – Periódico del Partido Liberal”.Número: 2447. Martes 15 de Julio de 1852.
“EL ÁNCORA. Diario Religioso-Social, Económico-Administrativo, Literario, Mercantil, de Noticias y Avisos”. Número: 974. Martes 31 de Agosto de 1852.
“LA ESPERANZA. Periódico Monárquico”. Número: 2828. Lunes 9 de Enero de 1854.
30 sept 2008
ESCUDU NA CASA DUS FRADE.
Esta fotu a tomí da fachá da casa que está na calli Ramón y Cajal du nosu lugal fai agora mais u menus un anu, cuandu me propusi comenzal a buscal información sobre a procedencia du blasón y u linaji a u que pertenecin as suas armas.A casa perteneci na actualidai a familia Frade Claros a cual agradezcu a sua desinteresá colaboración.
Us hermanus Frade Claros dejaran nas minhas mans escrituras públicas y privás da sua propiedai que he podiu estudial duranti mediu anu y das que he sacau pistas certeiras que me levaran hasta u linaji dus ENRIQUEZ DE CASTILLA.
De esta casa y du sei blasón se ha falau muy poicu hasta agora pur u que dentru de poicu tempu daré a cunhocel us resultaus das minhas investigacions nas que vus falaré du blasón da fotu y vus contaré u procesu que me levó hasta u linaji dus ENRÍQUEZ DE CASTILLA. Apelliu que levaran casi toa a Grandeza de España ademais de Reyis, Infantis y Príncipis.
Si alguén cunhoci de algún traballu publicau que fali de esta casa u du sei blasón, me gustaría que dejara un comentariu dandu referencias de comu se poi accedel a cualquera publicación que pudera existil; de esta maneira non us silenciaría pur descunhocimentu y podrían ajudarmi na tarea que me proponhu.
Tamen u Ministeriu de Cultura disponhía de traballus feitus nus anus 70. Estis se ficeran antis da promulgación da nova Ley de Patrimoniu estatal y da transferencia de competencias a Comunidai Autónoma. Estis traballus se consultaban a través dus PIC (Puntos de Información Patrimonial). Pareci sel que esis archivus ya nun existin y us PIC se han disoltu.
Pur estis motivus nun podu contal cun a información que se daba da casa dus Frade y du blasón a través de ditus PIC. Si alguén ten copia da dita información le quedaría muy agradeciu si me dera a posibilidai de consultala.
19 sept 2008
MONEDA ROMANA.
Busca, estudia y recopila información, ademais de ficel traballus comu u que agora voy a darbus a cuñocel relativu a uma moneda romana que encontró un paisanu nosu nesti términu.
A mi, sinceramenti, m´ hubera gustau subil a fotu da moneda juntu cun a impronta feita pur Enrique, peru nun he pudiu conseguil du propietariu da moneda que m´a prestara pa ficel as fotus d´ela. Pur isu, solamenti vus subu a imagen da impronta.
Voy a respetal u traballu d´ Enrique Burguet y u transcribu en castellanu, tal y comu él u fizu; fundamentalmenti pa que poda servil de proveitu tamén a toas aquelas persoas amigas y estudiosas da numismática de lengua castellana en general.
Dici Enrique na introdución du sei traballu qu´u interés principal qu´u moveu a ficel esta clasificación da moneda era pa que sirvira a datación arqueológica dus restus constructivus ondi se encontró.
Ei, pur nun contal cun u permisu du propietariu y nu ánimu de preserval u lugal de visitas sin escrúpulus voy a omitil tantu u nomi du poseedol da moneda comu du lugal ondi se encontró.
Adriano. (117-138 d. C.)
(Publius Aelius Hadrianus).
Última emisión de 134 -138 d. C.
VALOR: Sestercio. (AE).
ANVERSO: HADRIANUS-AVG.COS III.P. (P). Busto laureado a derecha. (Gráfila).
REVERSO: (SALUS-AVG.) S. (C). Salud en pie a derecha con pátera en su mano izquierda, frente a un altar en el que se enrosca una serpiente que come de su mano derecha. (Gráfila).
CECA: Roma.
MÓDULO: 27, 95-30 mm.
PESO: 18,420 gr.
POSICIÓN DE CUÑOS: A las 12 horas. Normal, sin giro.
BIBLIOGRAFÍA: Juan R. Cayón. “Los Sestercios del Imperio Romano”. Volumen II. Madrid, 1984. Tipo 723, páginas 217 (foto), y 218.
OBSERVACIONES: Debido al excesivo desgaste que presenta la pieza, nos atendremos con las
oportunas reservas a la clasificación apuntada.
PROCEDENCIA: Término de Valverde del Fresno. (Cáceres). Hallazgo casual en superficie.
PROPIEDAD: De su descubridor…
NOTA: Queremos expresar nuestra más sincera gratitud a su poseedor, por las facilidades prestadas al prestar temporalmente la pieza y facilitar con ello en gran medida, la misión de hacer improntas, así como el estudio y la clasificación formal.
ESTUDIO Y CLASIFICACIÓN: D. Enrique Burguet Fuentes.
IMPRONTA:
24 feb 2008
César.

César é un nomi de varón que na miña familia u temus pur partía dobli.
U primer César é mei hermanu. Ya de zagal mostró gran afición a fotografía y as suas primeiras perras de traballu foran pa comprarsi un cursu y material de laboratoriu pa revelalas en blancu y negru.
Agora con as posibilidais que mus brinda a red, ha subiu a "flirk" algumas instantáneas pa compartilas con nos.
Ficei clic nu enlaci que vus deju debaju desti textu y podréis disfrutal de fotus feitas tantu nu sei lugal de residencia comu duranti as festas du lugal, du pasau verán 2007.
http://www.flickr.com/photos/23396739@N05/
U segundu César é u nomi du primeiru dus meis fillus.Comu sei tiu, desde ben mozu ha sentiu u afán de plasmar instantis y dalus a cuñocel.
E por isu, que na misma comunidai da red ten uma selección de fotus pa compartil con vos.
Nesti casu a dirección é a que vus anotu agora:
http://www.flickr.com/photos/ojosdeserpiente/
Felicitu us dois César da familia por u ben que plasman esis fugacis momentus que pasan por as nosas vidas, con duas ópticas distintas, desde dois ángulus diferentis y desde distintus tempus, y us exhortu pa que mus sigan dandu a posibilidai de compartil con elis esis momentus.
A vos, visitantis desti pequenu rincón vus deseu un feliz día.
14 mar 2007
SEMANA SANTA 2007.
José Berrío y José Suárez, socius da Cofradía de la Vera Cruz, me entregaran u programa de Semana Santa desti anu 2007.
Na portá apareci "U amarrau" destacandu sobri un fondu brancu.
En primel lugal a Cofradía comenza agradecendu a colaboración a tos us veciñus y a tos aquelis que venin a pasal cun us seis familiaris y amigus a nosa Semana Santa u lugal.
Depois sigui u escritu afirmandu que "cun a vosa presencia y participación, conseguiremus qu´as nosas costumbris y tradicions permanezcan vivas".
U programa d´actus e comu sigui:
JOVIS 15 DE MARZU.- As oitu da tardi trasladu de "Jesús Nazarenu" a Igresia. A continuación tendrá lugal a Novena.
VERNIS 23 DE MARZU.- As oitu da tardi celebración da Eucaristía y depois a procesión du "Santu Vía Crucis", cun u recorriu de costumbri.
JOVIS 29 DE MARZU.- As oitu da tardi Confesión comunitaria, na Igresia Parroquial.
VERNIS 30 DE MARZU.- As oitu da tardi celebración da Eucaristía y a continuación "Procesión da Virgen dus Doloris". U final da procesión u Grupu Coral Valverdeiru despedirá a Virgen cun a plegaria "Sálvami".
DOMINGU 1 D´ABRIL (Domingu de Ramus).- As 11 da miñan se procederá a bendición dus "Ramus" na Ermita du Santu Cristu y procesión hacia a Parroquia pa celebral a Eucaristía. As cuatru y media da tardi rezu du Santu Rosariu y subasta dus pasus das imáginis, na Ermita.
2, 3 y 4 D´ABRIL.- De 11 da miñan a 2 du mediu día y de 5 a 7 da tardi; se repartirán as "Bicas de No Señol", na cochera d´Angelines, que se encontra na Avenía de don Santus Robledu.
JOVIS SANTU 5 D´ABRIL.- "Procesión dus Pasus" desdi u Santu Cristu a Igresia a partil das cuatru y media da tardi. As 7 da tardi celebración da "Cea du Señol". As 10 da noiti "Procesión dus Encontrus", depois a "Hora Santa" frenti u Monumentu.
VERNIS SANTU 6 D´ABRIL.- As 10 de miñan, trasladu das Imaginis u Santu Cristu. Pur a tardi a isu das 6, celebración da "Pasión y morti du Señol" y as 10 da noiti "Procesión du Santu Enterru".
SABADU SANTU 7 D´ABRIL.- As 10 da noiti celebración d´"A Luz, U Bautismu y a Eucaristía" na Igresia Parroquial. As 11 da noiti "Procesión du encontru con Jesús Resucitau", terminandu na Ermita du Santu Cristu.
Ei personalmenti vus animu tantu us creyentis, comu us curiosus y a tos aquelis que s´encontrin pur esas fechas nu nosu lugal, que nun dejin d´asistil y participal nas procesions cun recollimentu y respetu, pa podel recibil a forza, u encantu y a belleza que transmitin tantu as imáginis, comu as lucis y as estampas de algumas callis, sin olvidal u sentimentu que ponin us barrenecus y a seriedai y armonía dus que siguindu a tradicion as vivin tos us anus con piedai.
Felicis Festas de Semana Santa.
3 dic 2006
ESPACIUS PA CREACIÓN JOVEN EN VEGAVIANA.

Na página web na que se fala dus Espacius pa creación joven, y a que podéis accedel ficendu clic sobri u enlaci que vus incluyu a continuación: http://www.espaciosparalacreacionjoven.net/, dí qu´estis espacius son sitius d´encontru ondi us jóvinis podin dal a cuñocel as suas facetas artísticas y creativas, usandu us medius que estis espacius dejan a sua disposición y que son de difícil accesu a mayoría dus jóvinis.
Esti fin de semana un equipu móvil desti proyectu ha feitu pará en a localidai de Vegaviana, a escasus kilómetrus de Moraleja dandu a oportunidai us jóvinis da zona a participal en as distintas actividais que abarca comu artis musicais, plásticas, escénicas, etc...
Pur u tantu ha posibilitau us novus artístas dus nosus lugaris darsi a cuñocel na plaza du Ayuntamentu de Vegaviana. Han postu mutu empeñu e ilusión aunque había escasa presencia de públicu y ficía un friu que "pelaba us hosus".
Us nosus paisanus actuaran u Sábadu día 2 de Diciembri. Comenzó a joven de 15 anus de Valverdi Trinidad Rivas, a isu das seti da tardi cantandu versions de composicions de música ligera española y alguma canción propia que ten u sei meritu na a sua edai. A continuación, actuó u grupu de rock valverdeiru, de recienti creación, denominau "In Trámiti", destacandu as suas versions en valverdeiru de composicions rockeiras españolas y uma canción propia, tamen en valverdeiru, que deran a cuñocel pur primeira vez nun mediu de comunicación pública, nu programa da televisión extremeña, "Bravo por Extremadura", u día 18 de Octubri pasau. Hay que dicel que debi sel u primel grupu de música que canta na nosa fala. Terminaran u pasu pur esti Espaciu pa creación joven us componentis du grupu das Ellas, denominau "T4", que tocaran uma docena de cancions propias con suma maestría, sobri to u gitarra solista Sevito.
Sería bo, dau u interés pur a música que vemus nus jóvinis destis tres lugaris qu´as institucions públicas da zona promoveran escuelas de música o facilitaran espacius públicus ondi us zagais puderan ensallal, ocupandu u sei tempu de ociu desta forma.
2 dic 2006
TERCEIRA EDICIÓN DE PREMIUS "ANDARES".
Esta entidai fomenta a conservación da naturaleza y revaloriza as culturas tradicionais y as costumbris popularis cun u fin de preservalas pas generacións futuras.
Esti anu, na terceira edición de premius que organiza esta asociación y duranti u transcursu desta mesma tardi du primeiru día de Diciembri se ha feitu homenaji a cultura tradicional, otorgandu un galardón a cada un dus ayuntamentus dus tres lugaris: As Ellas, San Martín de Trevellu y Valverdi du Fresnu pur u mantenimentu y a conservación du nosu dialectu.
Us actus se desarrollaran na Casa de Cultura de Montehermoso y deran comenzu as oitu da tardi. Depois da inauguración se impartiu uma charla sobri u folclori y a historia da indumentaria tradicional de Montehermoso y a sua semenjanza con as tradicions iberoamericanas. Se proyectó un audiovisual sobre "Los Negritos" de Montehermoso y otras tradicions parecias en Hispanoamérica, África e Inglaterra. A continuación actuaran "Los Negritos de San Blas" de Monthermoso y por últimu se entregaran us galardons tantu us nosus ayuntamentus, comu a otras persoas y entidais comu reconocimentu a difusion y conservación du patrimonio cultural, y pur a conservación du mediu ambienti; según reza nu programa.
4 ago 2006
FESTAS DE NO SEÑORA DA ASUNCIÓN.

Esti e u cartel das Festas de No Señora (Siñora) da Asunción du presenti anu 2006.
A continuación adaptu a u valverdeiru u programa qu´ha publicau u ayuntamentu de Valverdi du Fresnu nun libru que comenza cun us saludas du señol Alcaldi y da señora Tenienti d´Alcaldi.
ACTIVIDAIS DIPURTIVAS Y CULTURAIS.
TORNEU DE VERAN DE FÚTBOL-SALA.
Du 31 de Juliu u 5 d´Agostu nu polideportivu municipal D. Cándido Pérez Vega, a partil das vinti horas. Us premius serán: 1º 200 € mais un trofeu. 2º. 100 € mais un trofeu.
CAMPEONATU DE TUTI, MUS Y ZÁPITI.
Du 7 u 12 d´Agostu, dambus inclusivi, nu Hogar de mayoris qu´está na calli Levadiña. Us premius cunsistin nun trofeu pu 1º y otru trofeu pu 2º clasificaus. Colabora a Asociación "A Ilusión da tercera edai de Valverdi du Fresnu. Pa mais información dirigirsi u Hogar de Mayoris.
EXPOSICIÓN DE FOTUS ANTIGUAS DE VALVERDI DU FRESNU.
Cun fotus cedías pur viciñus da localidai.
Comenza u día 9 y está aberta hast´u día 12 d´Agostu, na Biblioteca municipal cun entrá pur a calli San Pedru d´Alcántara y nu horariu de 10 a 13 horas y de 16 a 20 horas.
EXPOSICIÓN D´ARTESANÍA.
A cargu d´artesanus locais y aficionaus de manualidais.
Du 9 a u 12 d´Agostu nu horariu de 10 a 13 y de 16 a 20 horas, nu antiguo Bar dus Jubilaus que está na calli U Meiu.
EXPOSICIÓN DE PINTURA DE JAVIER FIGUEREDO. Artista da localidai.
Du 9 u 12 d´Agostu nu local municipal du ayuntamentu, na Plaza da Constitución, 11. De 10 a 13 y de 16 a 20 horas.
Enlacis que falan de Javier Figueredo:
http://http://www.google.es/search?sourceid=navclient&hl=es&ie=UTF-8&rls=GGLJ,GGLJ:2006-27,GGLJ:es&q=Javier+Figueredo
http://http://www.elperiodicoextremadura.com/noticias/noticia.asp?pkid=220462
http://http://www.ayto-caceres.es/tablon/IMJ/ACTA_Jovenes_Creadores.pdf
DIA 9 D´AGOSTU. Mérculis.
As onci da noiti pregón das festas na Plaza de Constitución a cargu de D. Domingo Frades Caspar.
Enlacis que falan de D. Domingo Frades:
http://http://www.google.es/search?sourceid=navclient&hl=es&ie=UTF-8&rls=GGLJ,GGLJ:2006-27,GGLJ:es&q=Domingo+Frades
http://http://www.culturagalega.org/resultados_busca.php?Corpo=domingo+frades
http://http://www.aplexextremadura.com/
Mentras dura u pregón, se repartirán, cun a ajuda das asociacions de viciñus, emigrantis y amas de casa; pañizuelus das festas y ponchi pa tos us presentis.
Na continuación de pregón DISCO MOVIL SHOW na mesma Plaza.
DÍA 10 D´AGOSTU. Jovis.
De mediudía hast´as duas y depois das 4 da tardi hast´as 8 da tardi, na zona da cruz dus queidus; PARQUI INFANTIL GRATUITU pa tos us zagais y zagalas que podrán disfrutal cun:
- Tren chu-chu.
- Motus - cars.
- Castelus hinchablis.
- Festa da espuma.
Pur a noiti a partil das onci, nu pabellón polideportivu municipal, D. Cándido Pérez; TEATRU/COMEDIA P´ADULTUS cun a obra titulá "PARELLA ABERTA" de Dario Fo y Franca Rame, que será representá pur u grupu SURIPANTA TEATRU.
Web du grupu de teatru: http://http://www.suripantateatro.com/home.htm
DÍA 11 D´AGOSTU. Vernis.
De 10 da miñan a 1 du meiudía XOGUS TRADICIONAIS, INFANTIS, na Cru dus queidus. A inscripción se fairá meia hora antis de cada proba.
XOGUS:
- Carreira de sacus.
- Xogu da silla.
- Soga-tira.
- Carreira da patata.
Colaboran as asociacions de viciñus, emigrantis, y u grupu de monitoris d´ociu y tempu libri da localidai.
As 6 da tardi CAPEA U ESTILU TRADICIONAL con solta de vaquillas y 1 nuvillu, pur as callis de localidai, ameniza cun uma charanga.
VALROCK FESTIVAL 06. Segunda edición. Na plaza de toirus. Apertura de portas as 8 y meia. Organiza Bar Pepe y colabora u ayuntamentu.
Página oficial desti eventu: http://valrock.iespana.es/
As 12 menus cuartu cun a colaboración de asociación A REVOLEIRA. Ruta nocturna a cabalu.
DIA 12 D´AGOSTU. Sábadu.
As onci da miñan, nas plazas du Fiscal D. Jesús Vicente Chamorro y da Constitución, GIM-CANA INFANTIL. A inscripción meia hora antis das probas na plaza da Constitución.
As 7 da tardi GRAN ESPECTÁCULU ECUESTRI A CARGU DE RANCHO SARAY, na plaza de toirus. U organiza Ernestu y Juan Traballus agrícolas.
As 7 y meia da tardi, nu campu de futbol da Divisiña FUTBOL "VALVERDI CONTRA VISITANTIS".
As doci da noiti, Gran Verbena popular, na plaza da Constitución, cun a orquesta "MUSICAL SUEÑOS".
DÍA 13 D´AGOSTU. Dumingu.
As 6 da tardi CAPEA U ESTILU TRADICIONAL, cun solta de vaquillas y 1 nuvillu pur as callis de custumbri, amenizá cun uma charanga.
As onci da noiti, na plaza du Fiscal D. Jesús Vicente Chamorro ACTUACIONS dus grupus de rock da localidai.
DÍA 14 D´AGOSTU. Lunis.
As novi da miñan RUTA DE SENDERISMU: "Camiñu da Devesa - Ruta da Agua". Cun seida desdi a plaza du Santu Cristu. Duración ida y volta umas 3 horas. A chegá se ofrecerá un refrigeriu us participantis.
As 7 da tardi, na plaza da Constitución, subía a CUCAÑA. U premiu UN JAMÓN.
As 12 da noiti GRAN VERBENA POPULAR, na plaza da Constitución, amenizá pur a orquesta TROTAMUNDOS.
DÍA 15 D´AGOSTU. Martis.
As 12 du meiu día MISA Y PROCESIÓN EN HONOR DE NO SEÑORA DA ASUNCIÓN. Depois y duranti to u día, recorriu pur as callis da charanga "EL BOMBAZO".
As 12 de noiti GRAN VERBENA POPULAR na plaza da Constitución, amenizá pur a orquesta FANTASÍA SHOW.
DÍA 16 D´AGOSTU. Mérculis.
As 10 da noiti EXHIBICIÓN DE SEVILLANAS, RUMBA Y BATUKA na pista polideportiva da Divisiña.
As 12 da noiti fin de festa cun FOGUS ARTIFICIAIS nu campu de futbol.
DÍA 20 D´AGOSTU. Dumingu.
As novi da noiti, na avenía de Portugal, juntu a Casa de Cultura, cumía popular da vaquilla.
28 jul 2006
CONCERTU EN "A ESTRELA".

Amiñán, día 29 de Juliu du 2006, a partir da media noiti, y na Discoteca "A Estrela", du nosu lugal, tendrá lugal un concertu, en directu, ondi se darán a cuñocel dois grupus de zagais du lugal.
U primel grupu qu´apareci nu cartel se chama "IN TRÁMITI" y está formau pur Juanjo, Chuchi, Maikel, César y Álvaro.
U segundu grupu e "SOL NAVAJERO" y u componin: Miguel, Luis, Manuel y Álvaro.
Vus enviu desd´esti rincón valverdeiru us meis milloris deseus.
8 jul 2006
A Piscina du Pretil y u merendeiru de Julian.

Tos us anus, cuandu chega u verán, somus mutus y mutas valverdeirus y valverdeiras que mus acordamus da piscina du pretil.
Se trata d´uma piscina natural que se fizu nu cauci da riveira de Sabugal, fai mais de trenta anus, sendu Alcaldi du lugal don Vicente Muriel.
Se chega pur a antigua carreteira de Navasfrías, partindu da Avenida de Salamanca o desd´a calli As Cortis, por citar algumas das vías máis utilizas pa accedel a ela y dista du centru du lugal no mais de setecentus metrus.
U anu pasau non pudemus disfrutal dus chapuzons y dus refrescus das suas aguas, debiu a sequía, peru esti anu, de momentu, se encontra chea y rebosanti comu nus milloris verans.
E uma riqueza que temus en Valverdi da que, comu valverdeiru, me sintu orgullosu, peru sería bo que as institucions se implicaran un poicu pa restaurala y adecental to u entornu, nun estaría de mais tampocu que se ficera un paseu iluminau ya que son mutus us zagais y zagalas y veciñus en general que pasean pur as noitis pur a antigua carreteira de Navasfrías, buscandu a frescura da riveira y se transita tamén cun ciclomotoris, motocicletas y toa clasi de vehículus motorizaus, habendu escasa iluminación pur as noitis cun u peligru que representa, sobri to pus peatons, sendu ademais estreita a carreteira nesi tramu.
Tamén se podría instalal algum cartel nas inmediacions da piscina ondi se ficera un avisu a canalla y a tos us usuarius en general, nu sentiu fundamentalmenti de que respetin u entornu y procurin mantel limpa a piscina y us seis alredeoris.
Asina procurariamus alargal a vida desti refrescanti paraji pa que podan disfrutalu tamen tos aquelis que veñan detrás de nos.
E d´agradecel qu´a familia de Julian "u molineiru" y de Petra, a sua viua, tos us anus mus abran u merendeiru nu que antis era u muñu pa que mus refresquemus tamén pur dentru.
S´eitan en falta as ensalás que preparaba a tía Petra cuandu vivía Julian, aunque alabu u tesón desta mullel qu´a sus noventa y tantus anus feitus inda se movi pur u merendeiru recollendu cualqueira coisa pa ajudal us seis netus.
Aquelis y aquelas que gustin d´aguas chocas, se asteñan de metersi nesta piscina, purque as aguas da riveira de Sabugal están feitas pa emocións fortis.
11 may 2006
Curiosu mapa.
Seguí us pasus pa enterarmi de dondi proviña esti mapa y resulta ser qu´uns paisanus nosus de vacacions pur Galicia se toparan cun él de ventas en librerías.
He podiu velu tamen na realidai, e dicel, en formatu papel, tal y comu se vendi nas librerías galegas.
U autol du mapa se chama Ramón Pais Pazos.
Vus mostru na fotu un detalli du referiu mapa, ondi podemus aprecial claramenti u nosu valli tal y comu u ve y u nombra u autol du mesmu.
Tamén pudeis vel u mapa u completu si ficéis "clic" sobri u enlaci que tindis baju a fotu.
Y s´algún curiosiu desea telu, creu que ficendu "clic" nu segundu enlaci baju a fotu, ten a posibilidai de compralu.
Us galegus, y sobre tó u señol José Enrique Costas están ficendu (fendu) mutu pur dal a cuñocel a nosa fala, que podría chamarsi u Xalimegu pur falarsi nu Val de Xálima y tel raicis galaciu portuguesas, peru creu que se confundin aquelis que dicin que falamus galegu. U galegu e uma coisa y u que nos falamus, aunque mus alegremus d´entendermus cun elis, falandu comu falamus e oitra coisa distinta aunque u padri u a madri da nosa fala falaran nu sei día u mesmu cus padris du galegu actual.

26 abr 2006
Polémica Fala.
U pasau 21 desti mes, u Bloqui Nacionalista Galegu pidiu a Xunta de Galicia que defendera u galegu que se fala nu Val de Xalima, igual qu´u que se fala en Asturias, León y Zamora. Estas manifestacions du BNG han levantau uma polémica cun a Junta de Extremadura que recorda que nesta zona nun falamus galegu, sino un dialectu derivau du troncu común du galaicu portugués cun adherencias asturleonesas, dicendu tamén qu´a nosa fala goza de boa soidi. Ademais u governu extremeñu ha ditu que ten a confianza de qu´ a Xunta de Galicia no fairá casu dus torpis cantus de sirena dus aprendicis de bruxos cun us que l´ha tocau governar nesa terra hermana, lamentándosi que perda u tempu con esas fantochás. A conta destas manisfestacions entra na polémica a Xunta de Galicia qu´a través da sua vicepresidencia pidi a Ibarra que se disculpi dientri dus galegus y du propiu governu galegu, postu que s´ha faltau gravementi u respetu du Governu galegu y u sei presidenti. Na edición desta mesma miñán du periodicu Extremadura da a entendel qu´a polémica ha remitiu, postu qu vicepresidenti da Xunta de Galicia, Anxo Quintana, do adiel pur zanjau u conflictu institucional que s´había abertu cun as manifestacions du BNG. Tamén aparecin nesta mesma edición umas manifestacions de varius viciñus declarandu que aquí nun falamus galegu si ben temus palabras parecías. Na otra página se publica uma entrevista feita u señol D. Antonio Viudas Camarasa, Filólogu y Académicu Extremeñu que di que na polémica sobri a fala nadie ten razón. P´u señol Viudas Camarasa a coisa nun está tan clara, dí que faltan documentus, faltan estudius, nun hay testimonius escritus. Y nun admiti que sea sólu galegu u que nos falamus. Hoixi y cun motivu de toas estas polémicas han visitau as Ellas, San Martín de Trevellu y Valverdi du Fresnu reporteirus du períodicu ABC qu´han entrevistau a pesoas dus tres lugaris en relación con to esti rifirafi. Pareci sel que saldrá publicau u traballu nu dominical de ditu periodicu du próximu día 30.
27 mar 2006
Semana Santa, 2006.

He tomau de referencia u programa d´actus da Cofradía da Vera Cruz, u he traduciu du castellanu u valverdeiru.
Antis de dal a cuñocel u programa, a Cofradía fai esti saluda:
Un anu mais, a Cofradía da Vera Cruz saluda us viciñus y da a benvinda us visitantis y a tos us que pur estas fechas regresáis u lugal cun a ilusión de participal da nosa Semana Santa.
Agradecemus a vosa presencia y a vosa colaboración.
Que Cristu Resucitau vus conceda soidi y muta felicidai.
Aleluya.
Siguindu ditu programa da Cofradía da Vera Cruz, us actus pa esti anu son:
XOVIS, 23 DE MARZU.
20,00 h. Trasladu du Nazarenu a Iglesia, depois trendrá lugal uma novena.
VERNIS, 31 DE MARZU.
21,00 h. Procesión, Santu Vía Crucis.
XOVIS, 6 D´ABRIL.
19,00 h. Confesión comunitaria.
VERNIS, 7 D´ABRIL.
20,30 h. Procesión da Virgen dus Doloris. Na terminación da procesión, u grupu coral valverdeiru despedirá a Virgen cun a plegaria "Sálvami".
DOMINGU, 9 D´ABRIL. (Domingu de Ramus).
11,00 h. Bendición dus ramus na Ermita du Santu Cristu y procesión a Parroquia pa celebral a Eucaristía.
16,30 h. Rezu du Santu Rosariu y subasta dus pasus das Imáginis, na Ermita du Santu Cristu.
10, 11 y 12 D´ABRIL.
De 11,00 a 14,00 horas y de 16,00 a 19,00 horas se repartirán as "Bicas de No Señol", nu sitiu de costumbri, cocheira d´Angelines, na Av. D. Santus Robledo.
XOVIS SANTU, 13 D´ABRIL.
16,00 h. Procesión dus Pasus, desdi u Santu Cristu hasta a Iglesia.
19,00 h. Celebración da "Cea du Señol".
22,00 h. Procesión dus "Encontrus", a continuación a "Hora Santa", anti u Monumentu sin límiti d´horariu.
VERNIS SANTU, 14 D´ABRIL.
10,00 h. Baixá das Imáginis u Santu Cristu.
18,00 h. Celebración da "Pasión y morti du Señol".
22,00 h. Procesión du "Santu Enterru".
SÁBADU SANTU, 15 D´ABRIL.
22,00 h. Celebración da "Luz, u Bautismu y a Eucaristía" na Iglesia.
23,00 h. Procesión du "Encontru cun Jesús Resucitau", terminandu na Ermita du Santu Cristu.
26 mar 2006
Voleibol.



Hoixi, as doci y media du mediu día, nu pabellón polideportivu municipal, situ na zona da divisiña, do comenzu un torneu amistosu de voleibol femeninu.Según receba nu cartel anunciadol, había siu organizau pur u ayuntamentu du lugal cun a colaboración da Mancomunidai de municipius Serra de Gata y a Federación extremeña de voleibol.U partiu se disputó entr´u CLUB VOLEIBOL MEDINA CAURIA, de Coria y uma SELECCIÓN EXTREMEÑA.U altu nivel que exhibiran na cancha as xugadoras de cada un dus dois equipus, mus ficeran disfrutal a tos us que tuvimus a sorti de estal ali presentis, ya que pelearan y lutaran en toas as bolas dus cincu tempus du partiu.As componentis da Selección extremeña demostraran que eran as milloris da comunidai dandu uma exhibición du sei ben ficel, pero as corianas nun s´amedrentaran en niñun momentu y luciran as xugás d´un equipu ben engarzau subindu nu marcadol us milloris tantus du torneu.
25 mar 2006
As últimas aguas.
Levamus uma temporá de mais d´un mes que chovi uma media de tres días a semana. Estas aguas tan ben queidas están procurandu qu´us ríus y arroyus valverdeirus mostrin us seis caudais comu feia tempu que nun viamus.
Adiel, 24 de marzu, fici estas instantáneas nu pretil y pur cima da piscina natural. Si u tempu mus sigui acompañandu desta folma, a primaveria lucirá a suas milloris galas nesti rincón y us amigus du pretil podremus gozal otru anu mais dus chapuzons y dus refrescantis bañus nas tardis du próximu estiu.
18 mar 2006
"GALEGO de Cáceres"

Don Francisco Fernández Rei, Catedráticu de Filología Románica da Universidai de Santiagu de Compostela, nu Congresu sobri a Fala du Val de Xálima, que se celebró nus días 20 y 21 de Mayu du anu 1999 en San Martín de Trevellu; dicía que denominaba as falas desti vali comu "galego" de Cáceres" purque da abundanti bibliografía existenti pareci claru qu´estas falas, pertenecin sin duda niñuma u troncu galalicu-portugués. Dicía tamen que linguisticamenti tenin mutu mais que vel cun as falas galegas que cun u portugués estándar.
Nu anu 1991, nu programa da televisión galega "Sitio distinto" de Antón Reixa, se fizu un monográficu sobri as "falas raras", foi entoncis cuandu Don Francisco Fernández Rei, que estaba vendu u programa, coñoceu desta forma de falar nosa, y le chamó a atención ya que pensaba que falábamus portugués, según recordaba du que había liu (leiu) nu manual de Zamora Vicente. N´aquel programa faló u nosu paisanu Tomás Fernández Vázquez.
Habendu pasau un tempu da emisión d´aquel programa y cuandu ya nun s´acordaba d´aquela "fala rara" recibiu un traballu de D. José Enrique Gargallo que había siu expostu a primeirus du anu 92 nu "XX Romance Linguistics Seminar" que se celebró en Cambridge. Nu traballu, Gargallo falaba que as tres falas nosas "de hecho muy similares, descansan sustancialmente en una base constitutiva de tipo gallego-postugués (boas noitis; ceu; chegar; fieitu), lo cual parece explicarse por el origen de los primitivos repobladores de la zona (acaso en parte, también, de extracción astur-leonesa occidental)". Nu traballu de Gargallo se incluían redaccions feitas pur estudiantis dus tres pueblus (As Ellas, San Martín y Valverdi) que Don Francisco leeu us seis estudiantis que nun tuveran duda en localizalas nu territoriu "galego oriental, algún dixo que se cadra eran da área do galego de Asturias; pero a maioría sinalaron que debían ser das Portelas de Zamora".
Don Francisco contaba tamen nu Congresu sobri A Fala du Val de Xálima que pur aquelis días "en que eu realmente estaba a "descubrir", gracias a Gargallo, que existía o "galego" da Estremadura española" do uma conferencia en Vigo para falar du "Atlas Lingüístico Galego", na que comentó que cuandu se ficera uma nova redi de puntus d´un atlas lingüísticu galegu, tendría que reflejarsi "us tres lugaris". U organizadol da Conferencia, u escritol Méndez Ferrín, comentó que D. Jesús Vicente Chamorro, fiscal du Tribunal Supremu (ya falleciu), que era paisanu nosu, falaba comu nos en algumas ocasions en que había axistiu a algún actu en Galicia, disculpándusi pur nun sabel falal galegu, pero que pareci sel, según palabras de Méndez Ferrín "que os asistentes non tiñan problema para entender a fala "rara" dese valverdeiro".
Don Francisco continúa dicindu que mais adientri pidiu a D. Henrique Costas González que escribira un artículu para a revista "A Trabe de Ouro" cun u fin de "dar a coñocer desde Galicia a situación sociolingüística" da nosa zona. U artículu se publicó en setiembri de 1992, sendu, según D. Francisco; a primeira publicación en Galicia, y en galegu, sobri a procedencia y a vitalidai social du falal "esencialmente galego" dus tres lugaris. Dici tamén que a partil d´entoncis Costas se convirtiu nu incansabli "difusor e no princiapal investigador e coñecedor do "galego" do Val do Río Ellas ou valego".
U términu "valego" e preferiu pur Costas a otras denominacions da nosa fala.
A partil du descubrimentu desta zona pur us galegus, comenza uma fructifera variedai de publicacions, artículus y entrevistas nus medius de Galicia qu señol Don Francisco Fernández Rey relaciona exquisitamenti na sua conferencia nu Congresu sobri a Fala.
Continúa a sua conferencia expoñendu as distintas carácterísticas "das Falas de Xálima". Enumera y explica aquelis rasgus que son afins as falas galegas, sigui dandu a cuñucel us rasgus propius du castellanu, fai referencia tamén us trazus astur-leonesis, aquelis otrus característicus da nosa Fala; terminandu a sua magistral intervención dandu toas as referencias bibliográficas que apuntan a que u que nos falamus e un bocetu du galegu.
Si vus interesa cuñucel a conferencia y completal información, cun a abundanti bibliografía que sobri u tema relaciona nu final du sei traballu, u encontráis nesta dirección:
http://es.geocities.com/alendoval/CFernandez-Xalima.htm
5 mar 2006
"A fala extemeña se conserva pur un milagru filológicu".

16 feb 2006
A Fala. Ben d´interés cultural.
No Diario oficial d´Extremadura, nº.: 36 de 26 de Marzu de 2001, se publicó u Decretu 45/2001, de 20 de Marzu, pur u que se declaraba ben d´interés cultural a "A Fala".Solu ten un artículu nu que se estableci fundamentalmenti:- Se declara Ben de Interés Cultural a "A Fala".
- Fala viva que e precisu promovel, cuñocendua tantu na vertienti histórica comu na actualidai.
- Fai falta seguil insistindu en vel de dondi ven, ficendu estudius parciais dus que agora en boa media carecemus.
- Nu planu históricu e fundamental ficel un estudio da toponimia menol.
- Se destaca a supervivencia de A Fala frenti as dificultais históricas y u sei afán de persistil cun a lingua común de tos us españois.
- E necesariu que as Institucions y Administracions Públicas coordinin as suas actividais pa garantizal a sua defensa y protección.
- As linguas non debin impuñelsi ni restringilsi nu sei usu desdi us poderis políticus o culturais.
- As Institucions debin tel a misión de velal pur u sei mayol cuñocimentu y pur facilital a sua libri difusión.
- A Fala mus perteneci us tres lugaris y debemus sel nos us que digamus comu deseamus praticala, en qué medía y cun qué limitacions.
- Finaliza u Decretu ficendu un recoñucimentu as Asociacions qu´han velau pur cunserval esti patrimoniu cultural.


